Onder in de kast staat een schoendoos. Afdrukken met kartelrand, een envelop negatieven, een fotoalbum met vergeelde plastic hoesjes en twee bakjes dia's van de reis naar Italië in 1978. Iedereen weet dat het ooit gedigitaliseerd moet worden. Niemand weet waar te beginnen. Dit artikel helpt je kiezen.
Het korte antwoord
Voor gewone afdrukken is een flatbedscanner op 600 dpi de beste verhouding tussen tijd en kwaliteit. Wil je snel een overzicht, dan kan de telefoon, bij daglicht en recht boven de foto. Dia's en negatieven vragen een scanner met lichtbak of een dienst die het voor jou doet. En wat je ook kiest: schrijf erbij wie er op de foto staat, want dat is het deel dat verloren gaat.
Drie manieren naast elkaar
| Scannen | Fotograferen | Laten doen | |
|---|---|---|---|
| Beste voor | Afdrukken, albums die los kunnen | Een eerste overzicht, albums die niet los kunnen | Honderden dia's of negatieven |
| Kwaliteit | Hoog en gelijkmatig | Goed voor op een scherm | Hangt af van de dienst |
| Tijd | Een à twee minuten per foto | Enkele seconden per foto | Je tijd: bijna niets |
| Let op | Glas schoon, automatische correctie uit | Schittering, scheefheid, schaduw | Resolutie, formaat, originelen terug |
Scannen: de instellingen die tellen
- 600 dpi voor gewone afdrukken, 1200 dpi voor kleine foto's. Zo kun je later bijsnijden en vergroten.
- TIFF of PNG voor de master. Die raak je nooit meer aan. Herstellen, inkleuren en bijsnijden doe je op een kopie.
- Kleur, ook bij zwart-wit. Een zwart-witfoto in kleur scannen bewaart de tint van het papier en maakt herstel later makkelijker.
- Automatische verbeteringen uit. Je wilt de foto zoals hij is. Verbeteren kan later, terugdraaien niet.
Scan meerdere foto's tegelijk als je scanner ze apart kan opslaan. Dat scheelt de helft van de tijd.
Fotograferen: wanneer het genoeg is
Een album met foto's die vastgeplakt zitten, hoef je niet te slopen. Fotografeer de pagina's. Leg het album bij een raam, zonder direct zonlicht, en houd de telefoon recht boven de foto. Zet de flits uit: die geeft een witte vlek op glanzend papier. Een scanapp die meerdere beelden combineert, zoals Google PhotoScan, haalt de meeste schittering weg en zet de foto recht.
Voor op een scherm, voor een familieapp of voor een eerste ordening is dat ruim voldoende. Wil je later een foto herstellen of groot afdrukken, scan dan juist die ene foto opnieuw.
Dia's en negatieven
Een dia of negatief moet van achteren belicht worden. Een gewone flatbedscanner kan dat niet. Je hebt een scanner nodig met een lichtbak in de deksel, een aparte dia- en negatiefscanner, of een dienst. Bij enkele tientallen dia's kan een eigen toestel lonen. Bij enkele honderden kiezen de meeste mensen voor een dienst.
Laten doen: vijf vragen vooraf
- In welke resolutie scan je, en kan ik die kiezen?
- Krijg ik TIFF, of alleen JPEG?
- Worden stof en krassen automatisch weggewerkt, en krijg ik ook de onbewerkte versie?
- Hoe worden de originelen verpakt en verzonden, en krijg ik ze allemaal terug?
- Blijft de volgorde van de dozen en albums bewaard?
Die laatste vraag is belangrijker dan ze lijkt. De volgorde in een album is vaak de enige aanwijzing voor het jaar.
Het deel dat niemand scant: de namen
Een gedigitaliseerde foto zonder namen is over twintig jaar net zo'n raadsel als de afdruk vandaag. Neem bij elke stapel een moment met iemand die het nog weet. Wie is dit? Waar was dit? Welk jaar ongeveer? Schrijf het op, in de bestandsnaam, in de beschrijving of in een notitie ernaast. Eén zin is genoeg.
Wie daarna een enkele beschadigde foto wil terughalen, kan dat gratis en zonder account op thememorypalace.ai/restore. En wie wil zien welke jaren nog ontbreken in de digitale foto's, kan dat op thememorypalace.ai/timeline.
Nieuw in oktober 2026: een vergelijking van de tijd per 100 foto's, de scaninstellingen voor dia's en negatieven en nagekeken prijzen van Nederlandse diensten lees je in foto's, dia's en negatieven: scannen, gsm of laten doen?