Oude foto's digitaliseren: scannen, fotograferen of laten doen

Onder in de kast staat een schoendoos. Afdrukken met kartelrand, een envelop negatieven, een fotoalbum met vergeelde plastic hoesjes en twee bakjes dia's van de reis naar Italië in 1978. Iedereen weet dat het ooit gedigitaliseerd moet worden. Niemand weet waar te beginnen. Dit artikel helpt u kiezen.

Het korte antwoord

Voor gewone afdrukken is een flatbedscanner op 600 dpi de beste verhouding tussen tijd en kwaliteit. Wilt u snel een overzicht, dan kan de telefoon, bij daglicht en recht boven de foto. Dia's en negatieven vragen een scanner met lichtbak of een dienst die het voor u doet. En wat u ook kiest: schrijf erbij wie er op de foto staat, want dat is het deel dat verloren gaat.

Drie manieren naast elkaar

	Scannen	Fotograferen	Laten doen
Beste voor	Afdrukken, albums die los kunnen	Een eerste overzicht, albums die niet los kunnen	Honderden dia's of negatieven
Kwaliteit	Hoog en gelijkmatig	Goed voor op een scherm	Hangt af van de dienst
Tijd	Een à twee minuten per foto	Enkele seconden per foto	Uw tijd: bijna niets
Let op	Glas schoon, automatische correctie uit	Schittering, scheefheid, schaduw	Resolutie, formaat, originelen terug

Scannen: de instellingen die tellen

• 600 dpi voor gewone afdrukken, 1200 dpi voor kleine foto's. Zo kunt u later bijsnijden en vergroten.
• TIFF of PNG voor de master. Die raakt u nooit meer aan. Herstellen, inkleuren en bijsnijden doet u op een kopie.
• Kleur, ook bij zwart-wit. Een zwart-witfoto in kleur scannen bewaart de tint van het papier en maakt herstel later makkelijker.
• Automatische verbeteringen uit. U wilt de foto zoals hij is. Verbeteren kan later, terugdraaien niet.

Scan meerdere foto's tegelijk als uw scanner ze apart kan opslaan. Dat scheelt de helft van de tijd.

Fotograferen: wanneer het genoeg is

Een album met foto's die vastgeplakt zitten, hoeft u niet te slopen. Fotografeer de pagina's. Leg het album bij een raam, zonder direct zonlicht, en houd de telefoon recht boven de foto. Zet de flits uit: die geeft een witte vlek op glanzend papier. Een scanapp die meerdere beelden combineert, zoals Google PhotoScan, haalt de meeste schittering weg en zet de foto recht.

Voor op een scherm, voor een familieapp of voor een eerste ordening is dat ruim voldoende. Wilt u later een foto herstellen of groot afdrukken, scan dan juist die ene foto opnieuw.

Dia's en negatieven

Een dia of negatief moet van achteren belicht worden. Een gewone flatbedscanner kan dat niet. U hebt een scanner nodig met een lichtbak in de deksel, een aparte dia- en negatiefscanner, of een dienst. Bij enkele tientallen dia's kan een eigen toestel lonen. Bij enkele honderden kiezen de meeste mensen voor een dienst.

Laten doen: vijf vragen vooraf

• In welke resolutie scant u, en kan ik die kiezen?
• Krijg ik TIFF, of alleen JPEG?
• Worden stof en krassen automatisch weggewerkt, en krijg ik ook de onbewerkte versie?
• Hoe worden de originelen verpakt en verzonden, en krijg ik ze allemaal terug?
• Blijft de volgorde van de dozen en albums bewaard?

Die laatste vraag is belangrijker dan ze lijkt. De volgorde in een album is vaak de enige aanwijzing voor het jaar.

Het deel dat niemand scant: de namen

Een gedigitaliseerde foto zonder namen is over twintig jaar net zo'n raadsel als de afdruk vandaag. Neem bij elke stapel een moment met iemand die het nog weet. Wie is dit? Waar was dit? Welk jaar ongeveer? Schrijf het op, in de bestandsnaam, in de beschrijving of in een notitie ernaast. Eén zin is genoeg.

Wie daarna een enkele beschadigde foto wil terughalen, kan dat gratis en zonder account op thememorypalace.ai/restore. En wie wil zien welke jaren nog ontbreken in de digitale foto's, kan dat op thememorypalace.ai/timeline.