Een GEDCOM-bestand openen zonder stamboomprogramma

Een neef stuurt een mail met een bijlage: stamboom_familie.ged. Er zit dertig jaar werk in, zegt hij. U dubbelklikt en de computer vraagt met welk programma u het wilt openen. U hebt er geen. Dat is de situatie waar dit artikel over gaat, en het goede nieuws is dat u er geen programma voor hoeft te kopen.

Het korte antwoord

Een GEDCOM-bestand is een tekstbestand in een vaste vorm, het uitwisselformaat van stamboomprogramma's. Om te zien wat erin zit, hebt u alleen een lezer nodig. Die bestaat in de browser: u sleept het bestand in het venster, en u ziet hoeveel personen en gezinnen erin staan, hoeveel generaties het beslaat, wie de oudste bekende voorouder is en waar de gaten zitten.

Op thememorypalace.ai/gedcom kan dat gratis en zonder account. Het bestand wordt in uw eigen browser gelezen en verlaat uw toestel niet.

Wat er in een GEDCOM-bestand staat

Wie een .ged-bestand opent in Kladblok, ziet regels als deze:

• 0 @I12@ INDI: het begin van een persoon, met een eigen nummer.
• 1 NAME Maria /Peeters/: de naam, met de familienaam tussen schuine strepen.
• 1 BIRT en daaronder 2 DATE 14 MAR 1921 en 2 PLAC Lier: geboorte, datum en plaats.
• 0 @F4@ FAM: een gezin, met verwijzingen naar man, vrouw en kinderen.

Zo is elke persoon, elk gezin en elke bron beschreven, regel voor regel. Voor een computer is dat helder. Voor een mens is een bestand van vijfhonderd personen zo niet te lezen. Daarom is een lezer handig: die zet de regels om in een overzicht.

Wat u leert als u het bestand opent

Wat de lezer toont	Waarom het nuttig is
Aantal personen en gezinnen	U weet hoe groot het werk is dat u gekregen hebt.
Aantal generaties	U ziet hoe ver terug de stamboom reikt.
De oudste bekende voorouder	Vaak het begin van een gesprek aan tafel.
De gaten	Personen zonder ouders, zonder datum of zonder plaats: daar kan verder gezocht worden.

Die gaten zijn het interessantste deel. Een stamboom is nooit af. Wie weet waar een tak ophoudt, weet ook welke vraag hij aan een oudere tante kan stellen, of in welk parochieregister hij verder kan zoeken.

Wat er niet in zit

Een GEDCOM-bestand bevat geen foto's, geen scans van akten en geen opnames. Soms staat er een verwijzing naar een bestand, zoals C:\Stamboom\foto_opa.jpg, maar die verwijzing werkt alleen op de computer van wie de stamboom maakte. Vraag de foto's dus apart, liefst in dezelfde map met duidelijke bestandsnamen.

Verder werken met de stamboom

Wilt u zelf aanvullen, dan importeert u het bestand in een stamboomprogramma of op een stamboomwebsite naar keuze. Bijna elk programma leest GEDCOM, want daarvoor is het formaat gemaakt. Let bij het importeren op twee dingen: tekens als é en ë komen niet altijd goed over bij oudere bestanden, en een import maakt meestal een nieuwe stamboom aan in plaats van een bestaande bij te werken.

Bewaar het originele bestand ongewijzigd, zoals u met een scan de master bewaart. Werk op een kopie.

Van namen naar mensen

Een stamboom vertelt wie van wie afstamt. Wat hij zelden vertelt, is wie die mensen waren. Maria Peeters, geboren in Lier in 1921, is in het bestand een regel. Voor de kleinkinderen wordt ze pas iemand met een foto, een verhaal over de oorlog, een recept. Wie die twee wil samenbrengen, de stamboom en de foto's en verhalen, kan dat in The Memory Palace doen: daar komt de stamboom binnen als GEDCOM, en gaat hij er ook weer buiten als GEDCOM.