Een stamboom beginnen in Frankrijk: waar vindt u de akten

In een lade bij uw ouders ligt een trouwboekje (livret de famille) met een versleten kaft. Het huwelijk van uw grootouders, 1953, een gemeentehuis in de Nièvre, en de namen van hun ouders. Zonder het te weten houdt u het begin van een stamboom in handen. Dit artikel vertelt u waar u daarna zoekt, en wat in Frankrijk gratis online staat.

Het korte antwoord

Begin met wat u thuis hebt en bij de ouderen die zich nog iets herinneren. Zoek daarna op de site van de Archives départementales, de departementale archieven: bijna alle hebben hun registers van de burgerlijke stand en hun parochieregisters gratis online gezet. Geboorten en huwelijken zijn openbaar na 75 jaar, overlijdens meteen. Voor 1792 zijn er de parochieregisters. En voor recente akten helpt het gemeentehuis u gratis verder.

Stap 1: thuis beginnen

De beste bronnen liggen vaak in huis: het trouwboekje, aankondigingskaarten, bidprentjes, brieven, foto's met een notitie op de achterkant. Vraag het ook aan de ouderen. Noteer voor elke persoon wat u zeker weet, en van wie u het hebt. Een stamboom zonder bronnen kunt u later niet meer controleren.

Stap 2: de departementale archieven, online

Bijna alle departementale archieven hebben hun registers gedigitaliseerd en bieden ze gratis online aan. Het portaal FranceArchives heeft een kaart waarmee u de site van elk departement vindt. Begin bij de tables décennales, de tienjarige tafels, die bestaan sinds 1792: per gemeente en per periode van tien jaar geven ze de geboorten, huwelijken en overlijdens in alfabetische volgorde, met de datum. Daarna vindt u de akte in het register.

Welke akten openbaar zijn

Akte	Openbaar
Overlijden	meteen
Huwelijk	na 75 jaar
Geboorte	na 75 jaar

Zo bepaalt artikel L213-2 van de Code du patrimoine, en de termijn loopt vanaf de afsluiting van het register. Voor een recentere akte wendt u zich tot het gemeentehuis waar ze werd opgemaakt, online, per brief of ter plaatse: de aanvraag is gratis. Iedereen kan een uittreksel uit een geboorteakte zonder afstamming krijgen, of een overlijdensakte, zonder bewijsstuk. Een volledig afschrift van een recente geboorteakte is voorbehouden aan de persoon zelf, de echtgenoot of echtgenote en de directe familie.

Stap 3: voor 1792, de parochieregisters

De burgerlijke stand bij het gemeentehuis begint op 20 september 1792. Daarvoor noteerde de pastoor dopen, huwelijken en begrafenissen in de parochieregisters. De ordonnantie van Villers-Cotterêts maakte doopregisters in 1539 verplicht, en de ordonnantie van 1667 legde op dat er een tweede exemplaar werd bijgehouden, dat bij de griffie werd neergelegd. Ook deze registers staan meestal online op de site van de departementale archieven.

Andere bronnen die veel vertellen

• Volkstellingen: om de vijf jaar sinds 1836 (behalve 1871, uitgesteld tot 1872, en 1916 en 1941, die werden geschrapt). Ze tonen wie onder hetzelfde dak woonde, met leeftijd en beroep. Die van 1836 tot 1936 zijn op naam te raadplegen via FranceArchives.
• Militaire stamboeken (registres matricules): vanaf de lichting 1867, dus mannen geboren in 1847, met een persoonsbeschrijving en de loopbaan. Bij de departementale archieven, reeks 1 R.
• Overlijdensbestand van het INSEE: de overlijdens in Frankrijk sinds 1970, maandelijks bijgewerkt, gratis als open data en te raadplegen op deces.matchid.io.

Hulp, sites en programma's

De Fédération française de généalogie verenigt ongeveer 140 verenigingen, en op haar site staan ze per regio: een genealogische kring in uw buurt is vaak de beste hulp om te beginnen. Op Geneanet bouwt u gratis een stamboom en kunt u een GEDCOM-bestand importeren. Het Premium-aanbod voegt uitgebreide zoekfuncties toe. Op Filae is de stamboom gratis, maar de geïndexeerde akten zijn voorbehouden aan abonnees. FamilySearch is volledig gratis met een account.

Om uw stamboom bij te houden is Ancestrologie gratis sinds 2015, zijn Gramps en Ancestris gratis en open source, en zijn Heredis en Généatique betalend. Alle lezen en schrijven het GEDCOM-formaat. Hebt u zo'n bestand gekregen of gemaakt, dan ziet u gratis en zonder account op thememorypalace.ai/gedcom hoeveel generaties het bevat, wie de oudste voorouder is en waar de lacunes zitten. Het bestand verlaat uw toestel niet.

Zoekt u ook in België? Lees dan onze gids om een stamboom te beginnen in België.

Van akten naar mensen

Een akte vertelt wanneer iemand trouwde, niet hoe het feest was. Dat vertellen de foto's, de verhalen, de brieven die iemand heeft bewaard. In The Memory Palace komt de stamboom binnen als GEDCOM en krijgt elke generatie een plaats naast haar foto's en verhalen, zodat namen weer mensen worden.