Een stamboom beginnen in Nederland: waar vindt u de akten

Op de zolder van uw ouders ligt een trouwboekje met een harde kaft. Uw grootouders, 1938, een gemeente in Brabant. Daarin staan de namen van hun ouders, en soms hun geboortedata. Dat is, zonder dat u het weet, het begin van een stamboom. Dit artikel vertelt waar u daarna verder zoekt, en wat daarvan in Nederland gratis online staat.

Het korte antwoord

Begin bij wat u thuis hebt en bij wie nog leeft. Zoek daarna gratis in WieWasWie en Open Archieven, die akten uit tientallen archieven samenbrengen. Geboorteakten zijn openbaar na 100 jaar, huwelijksakten na 75 en overlijdensakten na 50. Voor 1811 zoekt u in de doop-, trouw- en begraafboeken. En de persoonskaart van een overleden grootouder vraagt u op bij het CBG.

Stap 1: begin thuis

De beste bronnen liggen vaak in huis: trouwboekjes, rouwkaarten, oude brieven, diploma's, foto's met iets op de achterkant. Vraag ook aan wie het nog weet. Noteer bij elke persoon wat u zeker weet, en waar u het vond. Een stamboom zonder bronnen is later niet meer na te gaan.

Stap 2: gratis zoeken online

• WieWasWie, van het CBG, doorzoekt akten uit meer dan dertig archieven. Zoeken is gratis; een betaald abonnement geeft extra's.
• Open Archieven doorzoekt honderden miljoenen vermeldingen van personen in akten, ook gratis. Met een betaald abonnement krijgt u meldingen en kunt u gegevens exporteren.
• FamilySearch heeft Nederlandse collecties per provincie, gratis met een account.
• Het regionaal archief van de streek waar uw voorouders woonden, heeft vaak meer dan de grote zoeksites: scans, registers en hulp in de studiezaal.

Stap 3: voor 1811, de DTB-registers

De burgerlijke stand begint in het grootste deel van Nederland op 1 januari 1811, in Zeeuws-Vlaanderen al in 1796. Daarvoor noteerden de kerken doopsels, huwelijken en begrafenissen in de doop-, trouw- en begraafboeken, kortweg DTB. Die zijn meestal bewaard vanaf het einde van de zestiende eeuw. Verwacht in katholieke registers Latijn, en houd er rekening mee dat elke kerk haar eigen boeken hield.

Welke akten zijn openbaar

Akte	Openbaar na
Overlijdensakte	50 jaar
Huwelijksakte	75 jaar
Geboorteakte	100 jaar

Na die termijn gaan de registers naar het archief en kan iedereen ze inzien. Een jongere akte vraagt u aan bij de gemeente waar ze werd opgemaakt, met uw identiteitsbewijs. Een uittreksel kan iedereen krijgen; voor een volledig afschrift moet u een gerechtvaardigd belang hebben.

Bevolkingsregister, gezinskaart en persoonskaart

Waar de akten vertellen wanneer iemand geboren werd, trouwde of stierf, vertelt het bevolkingsregister waar en met wie hij woonde:

• Bevolkingsregister, vanaf ongeveer 1850: per huishouden wie er woonde, met verhuizingen. Meestal in het gemeente- of regionaal archief.
• Gezinskaarten, van 1920 tot 1939: per gezin.
• Persoonskaarten, van 1939 tot 1994, en daarna persoonslijsten: per persoon, met ouders, partner, kinderen en adressen.

De persoonskaart of persoonslijst van een overleden familielid vraagt u op bij het CBG. Een zoekopdracht kost in 2026 4,65 euro, ook als er niets gevonden wordt. Is het overlijden minder dan twintig jaar geleden, dan worden de adressen weggelaten.

Andere bronnen die veel opleveren

• Notariële archieven: openbaar na 75 jaar, testamenten na 100 jaar. Te vinden in de regionale archieven.
• Memories van successie (1806 tot 1927): aangiftes voor de erfbelasting, met erfgenamen en bezittingen. Voor Zuid-Holland bij het Nationaal Archief, voor de andere provincies bij de regionale archieven.
• Militieregisters (1815 tot 1922): met ouders, beroep en een beschrijving, in gemeente- en regionale archieven.
• Bidprentjes: vooral in katholieke families. Het CBG heeft een grote collectie uit Nederland en België.

Hulp en een programma

Het CBG, het Centrum voor familiegeschiedenis, heeft een startgids voor beginners en grote collecties. De Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) heeft meer dan twintig regionale afdelingen met cursussen voor beginners, het tijdschrift Gens Nostra en een bibliotheek in Bunnik.

Om uw stamboom bij te houden, zijn Aldfaer en Gramps gratis; beide lezen en schrijven GEDCOM, het uitwisselformaat van stamboomprogramma's, net als GensDataPro van de NGV. Op Genealogie Online kunt u een stamboom gratis publiceren door een GEDCOM-bestand op te laden. Hebt u zo'n bestand gekregen of gemaakt, dan ziet u op thememorypalace.ai/gedcom gratis en zonder account hoeveel generaties erin zitten, wie de oudste voorouder is en waar de gaten zitten. Het bestand verlaat uw toestel niet.

Zoekt u ook in België, lees dan onze gids over een stamboom beginnen in België.

Van akten naar mensen

Een akte vertelt wanneer iemand trouwde, niet hoe het feest was. Dat staat op de foto's, in de verhalen, in de brieven die iemand bewaarde. In The Memory Palace komt de stamboom binnen als GEDCOM en krijgt elke generatie een plek naast haar foto's en verhalen, zodat de namen weer mensen worden.