Kort antwoord: schrijf op de achterkant van de foto, licht en bij de rand, met een zacht grafietpotlood, en houd het bij het belangrijkste: wie, waar en wanneer. Gebruik nooit plakband, plakbriefjes, paperclips of elastiekjes; wat langer is, schrijf je op de hoes of envelop, of bewaar je bij een scan van de foto.
Laatst bijgewerkt: 3 november 2026. Het advies op deze pagina volgt de richtlijnen van de Library of Congress en de Amerikaanse National Archives, die dag nagekeken; de bronnen staan onderaan.
De naam is het eerste wat van een oude foto verdwijnt. Wie wist wie er achteraan op de trouwfoto stond, wordt ouder, en de doos komt terecht bij iemand die hen nooit kende. Een label kost een minuut. Verkeerd gedaan kan het de afdruk beschadigen. Goed gedaan voorkomt het dat de foto een foto van vreemden wordt.
Wat je op de achterkant schrijft
- Namen, van links naar rechts. Met rijen als het moet: "achterste rij, van links naar rechts". Schrijf volledige namen, niet alleen "tante Mia": over twee generaties weet niemand nog welke tante.
- De plaats. Het dorp, de straat, de hoeve, de school.
- De datum. Exact als je hem kent, anders een schatting: "rond 1965" of "zomer, voor Jan geboren was".
- Wie het opschreef, en wanneer. Je initialen en het jaar. Wie het later leest, wil weten hoe zeker het label is.
Hoe je het schrijft
- Werk op een schone, harde, vlakke ondergrond, met schone droge handen.
- Gebruik een zacht grafietpotlood. Houd het losjes vast en schrijf klein, bij de rand van de achterkant, niet in het midden.
- Druk niet. Druk laat een deuk die je aan de voorkant ziet.
- Houd het kort. Wat langer is, gaat op de hoes, in de envelop of bij een scan.
Wat je beter niet gebruikt
De Library of Congress raadt kleefstof op foto's af, ook plakband en plakbriefjes, en ook paperclips, elastiekjes en andere klemmen. Balpen, viltstift en marker vermijd je best: inkt kan doorlopen, afgeven op de volgende foto in de stapel of doorschijnen. En probeer een foto niet uit een oud kleefalbum te trekken om erop te schrijven: beschrijf dan de albumpagina.
Manieren om te labelen, vergeleken
| Manier | Goed voor | Risico voor de foto | Niet de beste keuze als |
|---|---|---|---|
| Zacht potlood op de achterkant, bij de rand | Namen, plaats en datum op losse afdrukken | Klein, met weinig druk | De achterkant is gecoat en het potlood pakt niet, of het verhaal is lang |
| Label op de hoes of envelop | Langere notities, broze of gecoate afdrukken | Geen; de foto zelf wordt niet beschreven | Foto's worden er vaak uitgehaald en door elkaar gelegd |
| Een nummer op de foto, gegevens op een lijst | Een grote doos die je snel wilt labelen | Klein | De lijst raakt waarschijnlijk los van de doos |
| Bijschrift en bestandsnaam bij een scan | Delen met familie, later zoeken | Geen | De afdruk zelf wordt doorgegeven zonder de scan |
| Een opname van iemand die vertelt wie wie is | Vastleggen wat een ouder familielid weet, in eigen woorden | Geen | Niemand schrijft de namen daarna op |
| The Memory Palace | De scan, de namen, het verhaal en de stem samen bewaren, gedeeld met familie | Geen | Je wilt alleen de afdrukken beschrijven en ze in een doos houden |
Doe het met iemand die het nog weet
De beste labels komen uit een gesprek. Ga zitten met een ouder, een tante of een oude vriend van de familie en een klein stapeltje foto's. Vraag wie erop staat, en neem het gesprek op met je gsm. Je hoort dingen die niemand achter op een foto zou schrijven: waarom de nonkel er niet op staat, van wie die auto was. Schrijf de namen daarna op de achterkant, en bewaar de opname.
Labels voor scans
Voor digitale kopieën raadt de Library of Congress beschrijvende bestandsnamen aan, en de mensen en onderwerpen op elke foto taggen. Een bestandsnaam zoals "1965_Hasselt_trouw_Jan-en-Mia.jpg" zegt meer dan "scan0042.jpg", en reist mee met het bestand. Weet je het jaar niet, dan helpt de gratis fotodatumzoeker het te schatten uit kleren, auto's en de afdruk zelf.
The Memory Palace, eerlijk
The Memory Palace is je eigen 3D-geheugenpaleis: je hangt foto's, spraakopnames, video's en geschreven verhalen in kamers waar je doorheen loopt. Voor beschreven foto's betekent dat: de scan hangt met zijn namen en zijn verhaal, en ernaast een opname van je moeder die uitlegt wie wie is. Het is standaard privé. Je nodigt familie en vrienden uit in een kamer of een vleugel, en kiest per persoon of die alleen kan kijken of ook kan toevoegen, zodat een neef een naam kan invullen die je miste.
- Het label raakt nooit kwijt. De namen en het verhaal zitten bij de foto, niet op een lijstje in een andere lade.
- Anderen kunnen helpen. Met een verzamellink voor een kamer kunnen familieleden vanuit de browser een herinnering of spraakbericht toevoegen, zonder account.
- Je kunt met alles vertrekken. Een volledige ZIP-export op elk plan, ook het gratis plan met 1 GB.
Wat het niet heeft: het beschrijft je afdrukken niet; de originelen hebben nog altijd een potlood en een hoes nodig. Het scant geen foto's voor je. Het is versleuteld onderweg en in opslag, maar niet end-to-end. En het is gemaakt door een klein team in Leuven.
Een eenvoudig begin
Neem tien foto's, niet de hele doos. Beschrijf ze met iemand die het nog weet, in potlood, bij de rand. Scan ze daarna, geef elk bestand een naam, en bewaar de opname van het gesprek. Tien beschreven foto's zijn meer waard dan duizend onbeschreven.
Wil je de scans, de namen en de stemmen op één plek, dan kun je een paleis beginnen en je familie vragen om te helpen.
Lees verder: een oude foto dateren en de mensen herkennen, wanneer is deze foto genomen, decennia aan oude familiefoto's ordenen, en alle gidsen over oude foto's.
Bronnen
- Library of Congress, care, handling and storage of photographs (limit markings; write on the back near the edge with a soft graphite pencil; no adhesives, sticky notes, paper clips or rubber bands; cool, dry, stable storage): loc.gov/preservation/care/photo.html
- US National Archives, storing family papers and photographs: archives.gov/preservation/family-archives/storing.html
- Library of Congress, Personal Digital Archiving, digital photos (at least two copies in different places; check them once a year; descriptive file names; tag people and subjects): digitalpreservation.gov/personalarchiving/photos.html