Voorouders die emigreerden terugvinden: Red Star Line, Ellis Island en Canada

In een album van uw grootmoeder zit een foto van een man met een hoed voor een houten huis. Op de achterkant, in potlood: "Jules, Detroit, 1923". Iedereen wist dat er een oom naar Amerika was vertrokken. Niemand weet nog wanneer, of wat er van hem geworden is. Met de passagierslijsten komt u vaak verrassend ver.

Het korte antwoord

Zoek eerst in de aankomstlijsten aan de andere kant van de oceaan: voor New York gratis in de databank van Ellis Island, voor Canada bij Library and Archives Canada. Vertrok uw voorouder vanuit Antwerpen, dan kan ook het Red Star Line Museum helpen. Vanuit Rotterdam zijn er de lijsten van de Holland-Amerika Lijn. En wees gerust over de naam: die werd niet op Ellis Island veranderd.

De Red Star Line vanuit Antwerpen

Van 1873 tot 1934 voer de Red Star Line van Antwerpen naar Amerika, met zo'n twee miljoen passagiers. De meesten kwamen aan in New York. Sinds 2013 vertelt het Red Star Line Museum in Antwerpen hun verhaal. Samen met Familiekunde Vlaanderen heeft het museum een databank van ongeveer 100.000 landverhuizers. Die is niet online: u raadpleegt haar in het museum of in het centrum van Familiekunde Vlaanderen in Merksem. Begin daarom bij de aankomstlijsten.

Ellis Island en New York

Van 1892 tot 1954 was Ellis Island de toegangspoort tot de Verenigde Staten: er kwamen meer dan 12 miljoen immigranten aan, de meesten voor 1924. De databank van de Statue of Liberty-Ellis Island Foundation is gratis te doorzoeken, zonder account, en bevat aankomsten in New York van 1820 tot 1957, en ook andere havens. Met een gratis account kunt u resultaten bewaren.

Een passagierslijst vertelt vaak meer dan u verwacht. Volgens het Amerikaanse Nationaal Archief staan er onder meer op:

• geboorteplaats, nationaliteit en leeftijd;
• beroep en laatste woonplaats;
• een beschrijving van de persoon;
• het familielid of de kennis bij wie hij ging wonen;
• hoeveel geld hij bij zich had.

De mythe van de veranderde naam

Veel families vertellen dat de naam van hun voorouder op Ellis Island werd veranderd. Dat klopt niet. Volgens de historicus van de Amerikaanse immigratiedienst werden de passagierslijsten niet op Ellis Island opgemaakt, maar al in Europa, bij het vertrek. Een naam veranderde meestal later, bij de naturalisatie of doordat de emigrant hem zelf aanpaste. Zoek dus ook op de oorspronkelijke spelling.

Canada

Library and Archives Canada heeft gratis passagierslijsten van 1865 tot 1935, doorzoekbaar op naam of op schip. Wie later aankwam, kwam vaak via Pier 21 in Halifax, dat van 1928 tot 1971 in gebruik was. Het is nu een museum met een centrum voor familiegeschiedenis.

Vanuit Nederland

• Holland-Amerika Lijn: de passagierslijsten van 1900 tot 1969, zo'n 2,78 miljoen vermeldingen, staan bij het Stadsarchief Rotterdam en zijn te doorzoeken via WieWasWie en Open Archieven. Vaak staat alleen de persoon vermeld die de reis boekte.
• Nationaal Archief: online naamindexen van emigranten van 1845 tot 1878 voor heel Nederland, en van 1850 tot 1900 voor Zuid-Holland. Voor wie na de oorlog vertrok, naar Canada vanaf 1947 of Australië vanaf 1949, bewaart het archief vertreklijsten, maar die zijn niet online op naam doorzoekbaar.

Na de aankomst

• Volkstellingen: de Amerikaanse volkstellingen worden 72 jaar na datum vrijgegeven. Die van 1940 en 1950 zijn gratis online. De naamindex van 1950 werd automatisch gemaakt en bevat fouten, dus kijk ook naar de scan zelf.
• Naturalisatie: dossiers van voor 27 september 1906 zitten bij de lokale rechtbanken. Latere dossiers, van 1906 tot 1956, vraagt u op via het genealogieprogramma van de Amerikaanse immigratiedienst USCIS.

Het verhaal van wie vertrok

Een passagierslijst vertelt wanneer iemand vertrok. De brieven naar huis, de foto's van het nieuwe leven en de verhalen die de familie bleef vertellen, vertellen waarom. Breng ze samen. In The Memory Palace kunt u een kamer maken voor wie vertrok, met de lijst, de foto's en de brieven, en de familie aan beide kanten van de oceaan uitnodigen om mee te kijken.

Begint u pas aan uw stamboom, lees dan ook onze gidsen over België en Nederland.