Oma, vertel eens, maar dan digitaal: het invulboek en de apps naast elkaar

Op de keukentafel ligt een boek met een harde kaft. Op de eerste bladzijde staat in schuin handschrift: Waar ben je geboren, en hoe zag het huis eruit? Daaronder schreef je oma een halve bladzijde, met een pijltje naar een foto die ze erin plakte. Wie zo'n boek ooit ingevuld terugkreeg, weet hoeveel het waard is.

Dit artikel gaat over die boeken, de Vertel eens-reeks van Elma van Vliet, en over de vraag die veel kinderen en kleinkinderen zich stellen: kan dit ook digitaal, met de stem erbij, en zo dat de hele familie kan meelezen? We zetten de mogelijkheden eerlijk naast elkaar.

Laatst nagekeken: 7 oktober 2026, op de pagina's van uitgevers, boekhandels en makers die onderaan staan. Wij maken The Memory Palace, een app van een klein team in Leuven, en het is een van de mogelijkheden hieronder. We hebben geen band met Elma van Vliet of haar uitgevers.

Het korte antwoord

Wil je een boek op papier, in het handschrift van je oma: koop het boek, het is goed zoals het is. Wil je dezelfde vragen, maar met haar stem erbij, meer foto's en een plek waar de hele familie kan binnenkijken, dan kan dat digitaal. Astoldby stuurt een jaar lang wekelijks een vraag in het Nederlands en drukt daarna een boek. Storyworth en Remento doen iets gelijkaardigs, maar in het Engels of het Spaans. The Memory Palace bewaart de antwoorden, de stem en de foto's samen in een privé paleis, met een gratis plan. En je kunt ze combineren: oma vult het boek in, en de bladzijden en haar stem bewaar je digitaal.

Wat Vertel eens is, en waarom mensen het zo graag geven

Elma van Vliet maakte Mam, vertel eens voor haar eigen moeder, toen die ernstig ziek werd en ze besefte hoeveel ze haar nog wilde vragen. Het werd een reeks: Mam, vertel eens, Pap, vertel eens, Oma, vertel eens, Opa, vertel eens en andere. In het Nederlands verschijnen ze bij HarperCollins; de uitgave van Mam, vertel eens uit 2025 telt 208 bladzijden en kost nieuw €20,99. Haar uitgever schrijft dat de boeken in twaalf landen vertaald zijn en dat er miljoenen van verkocht werden.

Het idee is eenvoudig, en dat is net de kracht. Je geeft het boek cadeau, je oma vult het in op haar eigen tempo, en ze geeft het je terug. De vragen gaan over haar kindertijd, de liefde, het moederschap en wat ze belangrijk vindt, met ruimte voor foto's. En je krijgt iets terug wat geen app je kan geven: haar handschrift, haar doorhalingen, de bladzijde waar ze meer schreef dan er plaats was.

Waar papier ophoudt

• Er is maar één exemplaar. Het boek ligt bij één kind of kleinkind. Broers, zussen, neven en nichten lezen het misschien één keer, op een verjaardag.
• Er is geen stem. Je leest wat ze schreef, maar je hoort niet hoe ze het vertelt: het lachje bij de dansavond, de stilte bij de oorlog.
• Er is weinig plaats voor foto's. Een paar zijn ingeplakt, de rest blijft in de doos.
• Het kan verloren gaan. Een verhuizing, een vochtige kelder, een doos die bij de verkeerde erfgenaam belandt.
• Schrijven ligt niet iedereen. Wie slecht ziet, onvaste handen heeft of gewoon niet graag schrijft, vertelt liever dan een bladzijde te vullen.

Dat is geen kritiek op het boek. Het zijn de grenzen van papier, en die zijn makkelijk op te vangen.

Digitale manieren om hetzelfde te doen

Astoldby: wekelijks een vraag in het Nederlands, daarna een boek

Astoldby stuurt een jaar lang, 52 weken, elke week een vraag per e-mail. Je antwoordt in een persoonlijke omgeving, voegt zoveel foto's toe als je wilt, en krijgt daarna een gedrukt boek tot 400 bladzijden. Het kost €79,95 (zachte kaft, zwart-wit), €99,95 (harde kaft, zwart-wit) of €114,95 (harde kaft, kleur), met verzending naar Nederland, België en Duitsland. Extra exemplaren kun je bijbestellen. Ingesproken antwoorden noemt de site niet.

Past als: je oma graag schrijft, op een computer of tablet, en een boek het doel is.

Storyworth: het bekende voorbeeld, in het Engels

Storyworth stuurt elke week een vraag per e-mail. Op het plan Color kan de verteller ook via de telefoon antwoorden, en dat wordt uitgeschreven. Na een jaar komt er een boek met harde kaft. Het eerste jaar kost $69, $99 of $199. De verhalen zijn privé en gaan naar wie op je deellijst staat. Storyworth werkt in het Engels en het Spaans; schrijven kan in elke taal, maar de vragen komen niet in het Nederlands.

Remento: vertellen in plaats van schrijven

Remento stuurt de vraag per e-mail of sms. De verteller tikt op een link en spreekt het antwoord in, zonder app en zonder wachtwoord. Van elke opname wordt een geschreven verhaal gemaakt, en in het boek staat bij elk hoofdstuk een QR-code die de echte opname afspeelt. Het eerste jaar kost $99, daarna $99 per jaar of $12 per maand om te blijven opnemen. Alles is standaard privé. De omzetting van spraak naar verhaal werkt in het Engels en het Spaans, niet in het Nederlands.

The Memory Palace: antwoorden, stem en foto's op één plek

The Memory Palace stuurt geen wekelijkse vragen en drukt geen boek. Het is een privé paleis, op iPhone, Android en in de browser, met vleugels en kamers, volledig in het Nederlands. Je maakt bijvoorbeeld een kamer "Oma vertelt".

• Het vraaggesprek. In de app stelt een zachte interviewer vragen over opgroeien, haar ouders, die ene liefde, en vraagt door op wat ze vertelt. Ze spreekt haar antwoorden in of typt ze. Wat ze zegt, wordt woord voor woord bewaard, en haar ingesproken antwoorden blijven als stemopname in het paleis. Het gratis plan heeft twee vraaggesprekken.
• Kep, de portier. Stuur een foto, een video of een spraakbericht via WhatsApp naar Kep, en hij hangt het in de kamer die je aanwees. Zo komen ook de gefotografeerde bladzijden van een ingevuld boek in het paleis.
• Foto's met een naam en een jaar. Bij elke foto staat wie erop staat, wanneer het was en het verhaal erachter.
• Delen met familie & vrienden. Je deelt een kamer of een hele vleugel, en wie je binnenlaat, loopt er zelf doorheen op de eigen telefoon. Delen kun je altijd intrekken. Dat familie zelf foto's aanvult, hoort bij een betaald plan.
• Altijd mee te nemen. Op elk plan neem je alles mee in één ZIP-bestand. De gegevens staan versleuteld in de EU, en er is geen reclame.

Past als: je oma liever vertelt dan schrijft, of als je de verhalen bij de foto's wilt bewaren en met de hele familie wilt delen.

Eerlijk naast elkaar

Mogelijkheid	Hoe er verteld wordt	Vragen in het Nederlands	Stem bewaard	Wie kan meelezen	Wat je overhoudt	Prijs (zoals vermeld)
Vertel eens (boek)	Zelf schrijven in het boek	Ja	Nee	Wie het boek in handen heeft	Eén boek in haar handschrift	€20,99 (Mam, vertel eens, uitgave 2025)
Astoldby	Wekelijkse vraag per e-mail, schriftelijk antwoord	Ja	Niet vermeld	Wie het boek of een extra exemplaar krijgt	Gedrukt boek tot 400 bladzijden	€79,95, €99,95 of €114,95
Storyworth	Wekelijkse vraag per e-mail, schriftelijk; via de telefoon op Color en Unlimited	Nee (Engels en Spaans)	Telefoonantwoorden worden uitgeschreven	Wie op je deellijst staat	Boek met harde kaft	$69, $99 of $199 het eerste jaar
Remento	Wekelijkse vraag, ingesproken antwoord via een link	Nee (Engels en Spaans)	Ja, met QR-codes in het boek	Standaard privé, met wie je deelt	Boek met QR-codes, opnames	$99 het eerste jaar, daarna $99 per jaar of $12 per maand
The Memory Palace	Vraaggesprek in de app, ingesproken of getypt; foto's en spraakberichten via Kep op WhatsApp	Ja	Ja, als stemopname	Privé, tot je een kamer of vleugel deelt	Een paleis met kamers, volledige ZIP-export; geen gedrukt boek	Gratis plan zonder einddatum; betaalde plannen op de prijzenpagina

Prijzen en functies veranderen. Kijk ze na op de site van de maker voor je iets koopt.

Rond Allerheiligen: rustig beginnen

Allerheiligen op 1 november en Allerzielen de dag erna zijn dagen waarop veel families terugdenken aan wie hen voorging. Dit jaar valt 1 november op een zondag. Het kan een goed weekend zijn om samen aan tafel te gaan zitten, zonder groot plan.

1. Kies één persoon en drie vragen. Geen dertig. Onze twintig vragen voor je ouders, om af te drukken, zijn een goed begin.
2. Laat de stem horen. Doe samen het vraaggesprek in de app, of neem gewoon haar antwoord op en stuur het als spraakbericht naar Kep.
3. Fotografeer wat op papier staat. De ingevulde bladzijden, de ingeplakte foto's, het kaartje met haar recept. Stuur ze naar Kep, kamer per kamer.
4. Deel het met de familie. Deel de kamer, zodat ook de neef in het buitenland kan meelezen en luisteren.

Ga je naar het graf, of zit je samen aan tafel? Met onze gratis herdenkingskaart om af te drukken zet je een foto, een naam, de jaren en één zin op een kaart, met een QR-code naar de kamer met haar verhalen.

Ligt er al een ingevuld boek van iemand die overleden is, ga er dan zacht mee om. Fotografeer elke bladzijde, bewaar een kopie op een tweede plek, en laat het origineel waar het hoort. Met de rest is er geen haast. Onze gids over een stille plek om iemands herinnering te bewaren kan helpen.

Wil je eerst proberen hoe een gesprek op gang komt? Het gratis familie-interview stelt één vraag en daarna twee zachte vervolgvragen, zonder account.

Bewaar haar verhalen in een paleis

Begin met één kamer en één verhaal. Het gratis plan heeft geen einddatum: 1 GB, een stamboom tot 25 personen en twee vraaggesprekken. Maak je paleis in The Memory Palace.

Verder lezen: oudere familieleden interviewen, een herinneringsboek voor de familie, digitaal of gedrukt en Storyworth in het Nederlands, en de alternatieven.

Bronnen

• De Slegte, Mam, vertel eens (HarperCollins, 2025): deslegte.com/gent/mam-vertel-eens-3614455
• De Slegte, Opa, vertel eens: deslegte.com/opa-vertel-eens-3439107
• Penguin Random House, Elma van Vliet: penguinrandomhouse.com/authors/2183452/elma-van-vliet
• Astoldby: astoldby.nl
• Storyworth, pricing: welcome.storyworth.com/storyworth-pricing
• Storyworth Help, what languages are supported: help.storyworth.com/en_US/what-languages-are-supported
• Storyworth Help, who has access to stories: help.storyworth.com/en_US/who-has-access-to-stories
• Remento, FAQ: remento.co/faq
• The Memory Palace, plans: thememorypalace.ai/pricing