Gdy nazwisko takie jak René Müller wyświetla się jako René Müller, plik GEDCOM został odczytany z niewłaściwym zestawem znaków: tekst w UTF-8 potraktowano jak tekst Windows (często nazywany ANSI). Naprawisz to za darmo naszym narzędziem do sprawdzania plików GEDCOM (darmowe narzędzie, na razie po angielsku), które pokazuje każdy zepsuty wiersz obok tego, co powinien zawierać, i poprawia tylko te wiersze, które da się dokładnie odwrócić. Na tej samej zasadzie krzaki pojawiają się zamiast polskich liter, takich jak ą, ł czy ż.
Ostatnio sprawdzone: 7 października 2026. Narzędzie jest nasze; to, co robi, opisujemy poniżej dokładnie tak, jak działa.
Jak rozpoznać problem
Krzaki układają się we wzór. Litera ze znakiem diakrytycznym, taka jak é czy ü, zamienia się w dwa znaki, zwykle zaczynające się od à lub Â, a cudzysłowy i apostrofy w trzy znaki zaczynające się od â€.
| Powinno być | Wyświetla się | Powinno być | Wyświetla się |
|---|---|---|---|
| é | é | ö | ö |
| è | è | ü | ü |
| ë | ë | ä | ä |
| ç | ç | ß | ß |
| ñ | ñ | ’ | ’ |
Mały przykład z pliku GEDCOM, przed i po:
Broken:
1 NAME René /Müller/
2 PLAC Köln
Fixed:
1 NAME René /Müller/
2 PLAC KölnTrzy różne przyczyny
- Krzaki są w samym pliku. Plik w UTF-8 otwarto jako tekst Windows i zapisano ponownie. Każdy program pokazuje teraz é, bo właśnie to jest w pliku.
- Plik jest w porządku, ale nagłówek podaje zły zestaw znaków. Tekst jest w UTF-8, ale nagłówek mówi
1 CHAR ANSELalbo1 CHAR ANSI. Program, który ufa nagłówkowi, pokazuje é; program, który patrzy na bajty, pokazuje é. - Odwrotnie: znaki zapytania albo czarne romby. Plik jest w ANSEL albo w tekście Windows, a program czyta go jako UTF-8. Wtedy René widzisz jako Ren? albo Ren�.
Standard GEDCOM 5.5.1 wymienia cztery zestawy znaków dla nagłówka (ANSEL, UTF-8, UNICODE i ASCII) i nazywa ANSEL preferowanym. Wiele programów dla Windows i tak zapisuje ANSI. GEDCOM 7.0 dopuszcza tylko UTF-8. Ta historia sprawia, że pliki, które wędrują między programami, tak często kończą z krzakami.
Jak to naprawić darmowym narzędziem, krok po kroku
- Otwórz narzędzie do sprawdzania plików GEDCOM i wybierz swój plik .ged. Jest czytany w przeglądarce i nigdy nie jest wysyłany.
- Na górze widzisz zestaw znaków: co mówi nagłówek i czym tekst jest naprawdę. Jeśli się różnią, narzędzie zgłasza, że nagłówek podaje zły zestaw znaków (przyczyna 2).
- W sekcji Garbled characters widzisz, ile wierszy jest dotkniętych, i przy każdym wierszu tekst taki, jaki jest, oraz taki, jaki byłby po naprawie. Sprawdź kilka przykładów.
- Jeśli wyglądają dobrze, zaznacz Also repair the garbled characters i pobierz naprawiony plik. Jego nazwa kończy się na -repaired.ged.
- Zaimportuj naprawiony plik do programu genealogicznego albo otwórz go w naszej przeglądarce plików GEDCOM, żeby zobaczyć, czy nazwiska są poprawne.
Co narzędzie robi przy każdej przyczynie:
- Przyczyna 1: naprawia zepsute fragmenty, ale tylko gdy zaznaczysz pole i tylko tam, gdzie zamiana znaków z powrotem na bajty daje poprawny UTF-8. Wszystko inne zostaje jak było: dziwny znak jest lepszy niż zła litera.
- Przyczyna 2: czyta tekst jako to, czym naprawdę jest, a naprawiony plik ma w nagłówku
1 CHAR UTF-8. - Przyczyna 3: poprawnie czyta ANSEL i tekst Windows i zapisuje naprawiony plik w UTF-8. Bajty, które nie pasują do żadnego znanego znaku, są liczone i pokazywane, ale nie da się ich odtworzyć.
Naprawa nigdy nie zmienia dat, miejsc, notatek ani powiązań. Ujednolica też końce wierszy, usuwa puste wiersze i wcięcia oraz dodaje brakujący nagłówek lub znacznik końca.
Inne sposoby naprawy
| Sposób | Dobry do | Uwaga |
|---|---|---|
| Nasze darmowe narzędzie do sprawdzania plików GEDCOM | Wszystkich trzech przyczyn; pokazuje każdy wiersz, zanim cokolwiek zmieni; nic nie trzeba instalować | Krzaki, których nie da się dokładnie odwrócić, zostają bez zmian |
| Ponowny eksport z programu, w którym powstał plik | Najlepsze rozwiązanie, jeśli w tym programie oryginał jest nadal poprawny; wybierz UTF-8, jeśli program o to pyta | Nie pomoże, jeśli krzaki są już we własnych danych programu |
| Gramps (darmowy program na komputer) | Gdy nagłówek mówi ANSEL, Gramps przy imporcie pyta, jakiego zestawu znaków użyć (ANSEL, ANSI, ASCII lub UTF-8); eksportuje GEDCOM w UTF-8 | Nie cofa tekstu, który już jest zepsuty w samym pliku |
| Edytor tekstu z ustawieniem kodowania, na przykład Notepad++ | Odczyt pliku w innym kodowaniu bez zmiany bajtów albo konwersja do UTF-8 | Łatwo pogorszyć sprawę: konwersja pliku, który już ma krzaki, psuje go ponownie; podręcznik programu nie wspomina o ANSEL |
Jak temu zapobiec
- Gdy program pyta przy eksporcie o zestaw znaków, wybierz UTF-8.
- Po eksporcie otwórz plik raz w narzędziu do sprawdzania: nagłówek powinien mówić
1 CHAR UTF-8, a nazwiska w sekcji Do these names look right? powinny wyglądać poprawnie. - Nie otwieraj i nie zapisuj pliku GEDCOM w edytorze tekstu typu Word ani w edytorze, który zgaduje kodowanie.
- Wysyłasz plik komuś ze starszym programem? Zapytaj, co ten program czyta. Starsze programy czasem oczekują ANSEL; drugą stronę tej historii opisuje poradnik jak przekonwertować plik GEDCOM z ANSEL do UTF-8 (po angielsku).
Zobacz też: zerwane powiązania, zduplikowane identyfikatory i niemożliwe daty (po angielsku), jak wyeksportować plik GEDCOM i jak otworzyć plik GEDCOM bez programu.
Źródła
- The GEDCOM Standard, wydanie 5.5.1 (zestawy znaków, długość wiersza, identyfikatory odsyłaczy, daty): gedcom.io/specifications/ged551.pdf
- Specyfikacja FamilySearch GEDCOM 7.0 (tylko UTF-8, bez CONC, GEDZIP): gedcom.io/specifications/FamilySearchGEDCOMv7.html
- Kod źródłowy Gramps, import GEDCOM (wybór kodowania dla plików oznaczonych jako ANSEL): github.com/gramps-project/gramps/blob/maintenance/gramps60/gramps/plugins/importer/importgedcom.py
- Kod źródłowy Gramps, eksport GEDCOM (zapisuje GEDCOM 5.5.1 z CHAR UTF-8): github.com/gramps-project/gramps/blob/maintenance/gramps60/gramps/plugins/export/exportgedcom.py
- Podręcznik użytkownika Notepad++, Encoding: npp-user-manual.org/docs/encoding