Familiegeschiedenis bewaren en doorgeven: stamboom, foto's, stemmen en verhalen

Elke familie heeft een geschiedenis, maar ze zit verspreid. De akten liggen in archieven, de foto's in dozen en op telefoons, de verhalen in de hoofden van de oudste familieleden. Wie de familiegeschiedenis wil bewaren, brengt die stukken samen en geeft ze een vorm die de volgende generatie kan openen en begrijpen.

Deze gids laat zien hoe u dat aanpakt, in vijf stappen, en hoe u het daarna doorgeeft.

Wat hoort bij een familiegeschiedenis?

Vier dingen, die samen meer zeggen dan apart:

• De stamboom: wie van wie afstamt, met namen, datums en plaatsen.
• De foto's: hoe ze eruitzagen, waar ze woonden, met wie ze aan tafel zaten.
• De stemmen: hoe ze klonken, hun tongval, hun lach.
• De verhalen en documenten: brieven, recepten, bidprentjes, en wat er verteld wordt aan tafel.

Een stamboom zonder verhalen is een lijst namen. Verhalen zonder stamboom raken los van de mensen. Samen vormen ze een familiegeschiedenis.

Stap 1: begin bij wat verdwijnt

Akten in archieven blijven bestaan. Wat de oudste generatie weet, niet. Begin daarom bij hen. Vraag naar hun ouders en grootouders, naar de plaatsen waar ze opgroeiden, naar wie er op de oude foto's staat. Neem de gesprekken op met uw telefoon.

Weet u niet hoe te beginnen? Ons gratis blad met twintig vragen voor uw ouders kunt u afdrukken en meenemen. Meer tips in oudere familieleden interviewen.

Stap 2: bouw de stamboom

Begin bij uzelf en werk terug: ouders, grootouders, overgrootouders. Noteer bij elke persoon de naam, geboorte- en overlijdensdatum en -plaats, en waar u dat vond. Zo kan iemand na u het nakijken.

• In België en Nederland staan veel akten van de burgerlijke stand en parochieregisters online. Onze gidsen voor een stamboom beginnen in België en in Nederland zeggen waar u welke akte vindt.
• Bewaar de stamboom in GEDCOM, het formaat dat bijna elk stamboomprogramma kan openen. Zo zit u niet vast aan één programma.
• Hebt u al een GEDCOM-bestand? Met onze gratis GEDCOM-viewer ziet u meteen hoeveel generaties erin staan en waar de gaten zitten, zonder account. Het bestand blijft op uw toestel.

Stap 3: geef de foto's een naam en een jaar

Een foto zonder naam is binnen twee generaties een foto van onbekenden. Verzamel de foto's van de familie, ook die bij broers, zussen, neven en nichten liggen, en digitaliseer ze. Schrijf bij elke foto minstens wie erop staat en ongeveer wanneer.

Twijfelt u over het jaar, dan helpen kleding, auto's, het formaat van de afdruk en wie er wel en niet op staat. Lees een oude foto dateren en de mensen herkennen, en voor het scannen oude foto's digitaliseren: zelf scannen of laten doen.

Stap 4: neem stemmen op

Van de meeste overgrootouders is geen enkele opname bewaard. Van uw ouders en grootouders kan dat nog wel. Neem een gesprek op rond een foto: wie is dit, wat deed u toen, waarom bent u vertrokken. Een telefoon volstaat. Zet bij elke opname wie er spreekt en wanneer, en bewaar het bestand op meer dan één plek.

Stap 5: bewaar verhalen en documenten

Brieven, dagboeken, bidprentjes, rouwbrieven, diploma's, een recept in het handschrift van oma: ze vertellen wat een akte niet vertelt. Scan of fotografeer ze, en bewaar de originelen droog en donker. Zie ook oude brieven, dagboeken en documenten bewaren.

Schrijf daarnaast de verhalen op die aan tafel verteld worden, ook als ze maar half kloppen. Zet erbij van wie u het hoorde.

Ordenen: per tak, per persoon, per plaats

Een orde die voor u logisch is, is dat niet vanzelf voor uw kleinkinderen. Wat goed werkt: een indeling per familietak (vaderskant, moederskant), daarbinnen per persoon of gezin, en per persoon de foto's, opnames en documenten samen. Zo vindt iemand die alleen een naam kent alles terug wat bij die naam hoort.

Doorgeven aan de volgende generatie

• Deel nu al. Wie vandaag meekijkt, herkent gezichten en vult aan. Een familiegeschiedenis groeit als anderen bijdragen.
• Bewaar op meer dan één plek. Bijvoorbeeld op uw computer, op een externe schijf die elders ligt, en online. Eén kopie is geen kopie.
• Kies formaten die blijven. JPEG of TIFF voor foto's, MP3 of M4A voor geluid, PDF voor documenten, GEDCOM voor de stamboom.
• Leg vast wie wat krijgt. Niet iedereen wil alles. Kies per persoon, en vertel het hen.

Familiegeschiedenis bewaren met The Memory Palace

The Memory Palace is een privé 3D-paleis waarin u de geschiedenis van uw familie samenbrengt: op iPhone, iPad, Android en in de browser, in het Nederlands en vier andere talen, met de gegevens in de EU.

• Een vleugel per familietak, een kamer per persoon of gezin. De foto's hangen aan de muur, met naam en jaar onder elke lijst.
• De stem naast de foto. U neemt op wie het was, of voegt een bestaande opname toe.
• De stamboom erbij. Bouw hem in de app of breng uw GEDCOM-bestand binnen, en haal hem er in hetzelfde formaat weer uit.
• Samen met de familie. U nodigt familieleden uit in een kamer of een vleugel, en zij voegen er hun eigen foto's, verhalen en opnames toe. De rest blijft privé.
• Doorgeven zoals u wilt. Onder Instellingen, Nalatenschap kiest u wie welke vleugels of kamers krijgt, en wanneer. Meer in uw digitale nalatenschap plannen.
• Altijd alles mee. Een volledige export als ZIP-bestand, ook met het gratis plan.

Eerst zien hoe het eruitziet? Wandel door een voorbeeldpaleis, zonder account.

Verwante gidsen

• Familiegeschiedenis uitzoeken: genealogie voor beginners
• Een GEDCOM-bestand openen zonder software
• Memory keeper app: zo kiest u er een voor uw familie