Een stamboom maken klinkt als een groot project. In werkelijkheid begint het met een blad papier en drie generaties die je bijna helemaal uit het hoofd kent. Van daaruit groeit de boom, generatie per generatie, met elk gesprek en elke akte.
Deze gids toont stap voor stap hoe je zelf een familiestamboom maakt, met welke papieren en welke hulpmiddelen, en welke fouten je jezelf kunt besparen.
Kwartierstaat of parenteel?
- Kwartierstaat: jij staat vooraan, daarna volgen ouders, grootouders en overgrootouders. Elke generatie verdubbelt: 2, 4, 8, 16. Het gebruikelijke begin als je wilt weten waar je vandaan komt.
- Parenteel: een voorouder of een echtpaar staat bovenaan, daaronder alle kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Geschikt voor een familiereünie.
In een kwartierstaat heeft elke persoon een vast nummer: jij bent 1, je vader 2, je moeder 3. De vader van een persoon met nummer n heeft nummer 2n, de moeder 2n+1.
Stap 1: begin bij jezelf
Schrijf op wat je zeker weet: je volledige naam, geboortedatum en geboorteplaats. Daarna hetzelfde voor je ouders, met datum en plaats van hun huwelijk, en voor je grootouders, voor zover je het weet. Laat gaten open in plaats van te gokken.
Noteer vrouwen altijd met hun meisjesnaam. Anders verlies je later precies het spoor dat naar de volgende familie leidt.
Stap 2: vraag het aan de ouderen
Wat in akten staat, blijft in de archieven. Wat je ouders, tantes, ooms en grootouders weten, verdwijnt met hen. Vraag dus vroeg: naar namen en geboorteplaatsen, naar broers en zussen die jong gestorven zijn, naar verhuizingen, beroepen en geloof. Het geloof bepaalt later in welke kerkregisters je zoekt.
Neem de gesprekken op met je telefoon, liefst met oude foto's op tafel. Ons gratis blad met twintig vragen voor je ouders kun je afdrukken en meenemen. Meer tips in oudere familieleden interviewen.
Stap 3: verzamel de familiedocumenten
In veel families ligt meer dan je denkt in een la bij je ouders of grootouders. Vraag gericht naar:
- Het trouwboekje (in Duitsland het Familienstammbuch): met het huwelijk en de geboorten van de kinderen, vaak met de ouders van beide echtgenoten.
- De Ahnenpass (Duitse afstammingspas): uit de jaren 1930, gaat vaak terug tot de grootouders of verder. Een document uit een donkere tijd, maar een waardevolle bron.
- Bidprentjes en rouwberichten: met geboorte- en sterfdatum, soms met een foto.
- Brieven, schoolrapporten, militaire papieren en beschreven foto's.
Fotografeer of scan alles. Hoe je papieren bewaart en digitaliseert, lees je in oude brieven, dagboeken en documenten bewaren.
Stap 4: noteer bij elk gegeven de bron
Bijna elke beginner slaat deze stap over. Schrijf bij elke datum en elke plaats waar ze vandaan komt: "geboorteakte, burgerlijke stand, nummer en jaar", "trouwboekje", "volgens grootmoeder, gesprek 2026". Zo weet je over vijf jaar nog wat bewezen is en wat alleen verteld werd.
Stap 5: papier, sjabloon of software?
Voor de eerste drie of vier generaties volstaat een stamboomsjabloon op papier. Daarna wordt papier onoverzichtelijk, en voor bronnen is nauwelijks plaats.
- Stamboomprogramma's op de computer: Gramps is gratis en open source, Legacy heeft een gratis basisversie (in het Engels), Ages! en Ahnenblatt 4 zijn betalend. Ze lezen en schrijven allemaal GEDCOM.
- Online stambomen en stamboom-apps: handig, omdat de familie kan meekijken. Let erop dat je de stamboom als GEDCOM weer kunt exporteren en dat hij niet zonder jouw toestemming openbaar is.
Wie gratis een stamboom wil maken, komt met een gratis programma en vrij toegankelijke archiefportalen een heel eind.
Stap 6: bewaar in GEDCOM-formaat
GEDCOM is het gemeenschappelijke uitwisselingsformaat voor stambomen; de gangbare versies zijn 5.5.1 en 7.0. Staat je stamboom in een GEDCOM-bestand, dan zit je aan geen enkel programma vast en kun je hem met familieleden uitwisselen. Welke versie je kiest, lees je in GEDCOM 5.5.1 of 7.0.
Met onze gratis GEDCOM-viewer zie je hoeveel generaties een bestand bevat en waar de gaten zitten. De GEDCOM-checker vindt een verkeerde tekenset, verminkte letters, gebroken koppelingen en onmogelijke datums. Beide werken in de browser, zonder account, en het bestand verlaat je toestel niet.
Stap 7: groei generatie per generatie
Werk altijd terug van een bewezen persoon naar de volgende, nooit omgekeerd. De huwelijksakte van je grootouders noemt bijvoorbeeld vaak de ouders van beide partners, en zo heb je de volgende generatie.
In Duitsland houden de Standesämter registers bij in Pruisen sinds 1 oktober 1874, in het hele Duitse Rijk sinds 1 januari 1876, en links van de Rijn al sinds 1798. Daarvoor zijn de kerkregisters de belangrijkste bron. Waar je welke akte vindt, staat in een stamboom beginnen in Duitsland: waar vind je de akten. Hoe je de zoektocht plant, legt voorouderonderzoek: beginnen en bronnen uit. Vast? Lees gaten in je stamboom: waar zoek je verder.
Typische fouten bij het maken van een stamboom
- Gelijke namen verwarren. In een dorp heetten vaak meerdere mannen Johann Schmidt. Controleer ouders, echtgenote en plaats voordat je twee vermeldingen voor dezelfde persoon houdt.
- Datums zonder bron overnemen. Datums uit andermans online stambomen lijken zeker, maar zijn dat vaak niet. Gebruik ze alleen als aanwijzing.
- Schrijfwijzen gelijktrekken. Meier, Mayer en Meyer kunnen dezelfde familie zijn. Noteer de schrijfwijze van de bron.
- Doop en geboorte verwarren. Kerkregisters geven vaak alleen de doopdatum.
- Alles tegelijk willen. Werk de ene lijn na de andere af.
De stamboom levend houden
Een stamboom is nooit af. Er worden kinderen geboren, familieleden vinden nieuwe foto's, een akte weerlegt een oude veronderstelling.
- Deel hem. Wie meekijkt, herkent gezichten, verbetert datums en vult verhalen aan.
- Geef de namen een gezicht. Een foto per persoon maakt van een lijst een familie. Zie een oude foto dateren.
- Druk hem af. Onze gratis kwartierstaat-tool maakt van een GEDCOM-bestand een kwartierstaat van vier of vijf generaties, om af te drukken, als PDF of als SVG.
- Bewaar meer dan één kopie. Als GEDCOM-bestand op de computer, op een externe schijf en online.
Je stamboom maken met The Memory Palace
The Memory Palace is een privé 3D-paleis voor de geschiedenis van je familie, op iPhone, iPad, Android en in de browser, in het Nederlands en vier andere talen, met de gegevens in de EU.
- GEDCOM erin en eruit. Bouw de stamboom in de app of breng je GEDCOM-bestand mee, en haal hem er in hetzelfde formaat weer uit.
- Drie weergaven. Boomweergave, waaierweergave en nakomelingenweergave, met een foto per persoon.
- Delen via een link. Familieleden openen de stamboom via een link die je hen stuurt.
- Een vleugel per familietak, een kamer per persoon of echtpaar. Een suggestie, jij beslist. Aan de muren hangen de foto's met naam en jaar, ernaast verhalen en spraakopnames.
- Privé tot je uitnodigt. Uitgenodigde familieleden kunnen hun eigen foto's, verhalen en opnames toevoegen.
- Altijd alles mee. Een volledige export als ZIP-bestand, ook na de gratis proefperiode.
Eerst zien hoe het eruitziet? Wandel door een voorbeeldpaleis, zonder account.